Вие сте тук: Начало Специалности Славянска филология
ПДФ Печат Е-мейл

КОНСПЕКТ ЗА ДЪРЖАВЕН ИЗПИТ ПО ПОЛСКИ ЕЗИК

 

EGZAMIN PANSTWOWY

 

Historia języka polskiego . Gramatyka historyczna języka polskiego

 

1. Periodyzacja historii języka polskiego. Zródła do dziejów języka polskiego. Dynamiczny (diachroniczny) model opisu języka. Podłoże ogólnosłowiańskie i stanowisko języka polskiego wśród języków słowiańskich.

2. Epoka przedpiśmienna – najwcześniejsze zmiany fonetyczne w języku polskim: przestawka płynnych, dyspalatalizacja samogłosek przednich, rozwój sonantów, ewolucja jerów.

3. Epoka piśmienna doby staropolskiej. Nosowość, iloczas i palatalność jako podstawowe cechy staroplskiego wokalizmu i konsonantyzmu. Rozwój samogłosek nosowych. Historia akcentu i iloczasu. Palatalizacje polskie i procesy dyspalatalizacyjne w dobie staropolskiej.

4. Kształtowanie języka ogólnonarodowego. Język literacki wobec gwar.

5. Ogólne kierunki rozwoju polskiej fleksji. Kształtowanie deklinacji polskich. Kategorie żywotności i męskoosobowości.

6. Rozwój fleksji werbalnej. Powstawanie koniugacji -am, -asz. Rozwój form czasów. Historie trybu rozkazującego i przypuszczającego.

 

Współczesny język polski

 

  1. Artykulacyjna charakterystyka i klasyfikacja samogłosek. Opis fonologiczny – inwentarz fonemów samogłoskowych, dystrybucja i allofonia glajdów i sonantów.
  2. Klasyfikacja spółgłosek ze względu na sposób artykulacji i według miejsca artykulacji. System fonemów spółgłoskowych. Korelacje dźwięczności i palatalności.
  3. Kryteria klasyfikacji leksemów polskich na klasy funkcjonalne. Analiza morfologiczna, typologia morfemów. System kategorii morfologicznych języka polskiego.
  4. Metody opisu deklinacji. Klasyfikacja fleksyjna rzeczowników. Deklinacja pierwsza (żeńska): klasy rzeczownikśw, fleksja wyjątkowa.
  5. Deklinacja męska: klasy, typy i podtypy rzeczowników. Kategorie żywotności i męskoosobowości
  6. Predykatywy. Czasowniki i predykatywy nieczasownikowe. Podział tematów czasowniowych na koniugacje. Sufiksy tematyczne. Paradygmaty czasu teraźniejszego i przeszłego.
  7. Morfologiczne środki wyrażania modalności: formy i użycia trybu rozkazującego i przypuszczającego. Diateza a morfologiczna kategoria strony.
  8. Kryteria klasyfikacji zaimków. Klasy znaczeniowe zaimków. Morfologiczne właściwości zaimków rzeczownych.
  9. Klasy liczebników polskich. Funkcje liczebników w grupach imiennych. Paradygmaty fleksyjne liczebników.
  10. Semantyczne, syntaktyczne i morfologiczne właściwości przymiotników. Rzeczownikowe formy przymiotników. Stopniowanie absolutne i względne.
  11. Funkcje semantyczne i składniowe polskich przysłówków. Przysłówki niemotywowane. Derywacja przysłówków. Wykładniki formalne stopniowania.
  12. Podstawowe pojęcia opisu słowotwórstwa. Status morfemów słowotwórczych, funkcje formantów a role argumentów. Derywaty transpozycyjne, modyfikacyjne i mutacyjne. Kategorie i typy słowotwórcze.
  13. Charakterystyka ogólna derywatów rzeczownikowych. Rzeczowniki odczasownikowe i odrzeczownikowe. Rzeczowniki złożone.
  14. Słowotwórstwo przymiotników   od podstaw czasownikowych, rzeczownikowych, przymiotnikowych i od wyrażeń przyimkowych. Przymiotniki złożone.
  15. Charakterystyka ogólna derywatów czasownikowych. Czasowniki odprzymiotnikowe i odrzeczownikowe.
  16. Model semantyczno-generatywny opisu współczesnego języka polskiego. Hierarchia składni.Zdanie elementarne i jego składniki.
  17. Semantyczna struktura zdania. Podstawowe i derywowane struktury predykatowo-argumentowe. Składniki aktualizujące struktur predykatowo-argumentowych.
  18. Cechy selekcyjne predykatów. Typy pozycji dla argumentów: pozycje implikowane i nieimplikowane. Stopnie eksplikacji argumentu nieprzedmiotowego.
  19. Modele eksplikacyjne polskich zdań. Związki syntaktyczne w zdaniu: operatory syntaktyczne. Akomodacja morfologiczna i składniowa.
  20. Składnia strukturalna. Jednostki analizy składniowej. Grupy imienne w polskim zdaniu. Grupa podmiotu: formy gramatyczne podmiotu, blokada podmiotu. Człony podrzędne w grupie imiennej: formalna klasyfikacja przydawek.
  21. Związek główny w zdaniu. Grupa werbalna: orzeczenie proste i złożone. Człony podrzędne w grupie werbalnej: dopełnienia i okoliczniki.
  22. Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie.

 

Zalecana literatura

 

     W. Długosz-Kurczabowa, St. Dubisz. Gramatyka historyczna języka polskiego. Warszawa, 1998.

     Z. Klemensiewicz,T.Lehr-Spławiński, S.Urbańczyk. Gramatyka historyczna języka polskiego.Warszawa, 1965.

     Z.Klemensiewicz. Historia języka polskiego. Cz. 1 – 3. Warszawa, 1961 – 1972.

     T. Lehr-Spławiński. Język polski. Powstanie, pochodzenie, rozwój. Warszawa, 1951.

     St. Rospond.Gramatyka historyczna języka polskiego.Warszawa, 1975.

     Z. Stieber.Historyczna i współczesna fonologia języka polskiego. Warszawa, 1985.

      B. Walczak. Zarys dziejów języka polskiego.Poznań, 1995.

 

     P. Bąk. Gramatyka języka polskiego. Warszawa, 1979.

     J. Bobrowski. Gramatyka opisowa języka polskiego (Zarys modelu generatywno-transformacyjnego). Kielce, 1995.

     W. Doroszewski. Podstawy gramatyki polskiej.Warszawa, 1962.

     Gramatyka współczesnego języka polskiego. t.1. Składnia.t.2. Morfologia. (pod red. St. Urbańczyka). Warszawa, 1984.

     L. Dukiewicz, I. Sawicka. Gramatyka współczesnego języka polskiego.Fonetyka i fonologia. (pod red H. Wróbla), Kraków, 1995.

     R. Grzegorczykowa.Wprowadzenie do semantyki językoznawczej. Warszawa, 1990.

     R. Grzegorczykowa. Wykłady z polskiej składni.Warszawa, 1999.

     St. Jodłowski. Podstawy składni polskiej. Warszawa, 1976.

     Z. Klemensiewicz. Podstawowe wiadomości z gramatyki języka polskiego, Warszawa, 1960.

     Kategorie gramatyczne grup imiennych w języku polskim. Ossolineum, 1976.

          A. Nagórko. Zarys gramatyki języka polskiego. Warszawa, 1997.

    D. Ostaszewska, J. Tambor. Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego. Warszawa, 2002.

         Z. Saloni. Cechy składniowe polskiego czasownika. Ossolineum, 1976.          

         Z. Saloni, M. Swidziński. Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa, 1981.

         M. Swidziński. Gramatyka formalna języka polskiego. Warszawa, 1992.

         J. Tokarski. Czasowniki polskie. Warszawa, 1951.

         J. Tokarski. Fleksja polska. Warszawa, 1973.

         B. Wierzchowska. Fonetyka i fonologia języka polskiego. Ossolineum, 1980.

 

 
Администратор на сайта                      Дизайн: вариант на Beep от Red Evolution