·е҃ ⁘ Ѡ ПЬꙖНЬСтВѢ ⁘ Пиꙗньство: паче лихоꙗдиꙗ тѧжъчѣѥ ѥсть: и зѣло отъречено ѥсть: с҃тꙑими кънигами: ибо неподобьно ѥсть симь величати сѧ: ꙗкоже етери сѹѥмѫдрии: ѹпиваниѥмь хвалѧть сѧ: виньноѥ бо лихопитиѥ: ничъсоже иного подаваѥть: нъ истѹплениѥ ѹма и нищетѹ: и тѣло немощъно и слабо съдѣваѥть: добро ѹбо и приꙗтьно ѥсть: немощи ради плътьнꙑꙗ: мало вина пивати: ꙗкоже бо землꙗ съгода напаꙗѥма: чисто въсѣаноѥ въ ню сѣмѧ: съ прибꙑткомь въздращаѥть: многами же тѹчѧми ѹмлачѧѥма: трьниѥ растить и бꙑлиѥ тъчиѭ: тако и землѧ срьдьчънаꙗ: аще по малѹ вино пиѥмъ: чиста ѥстьствьнаꙗ ѥꙗ въздаваѥть сѣмена: аще ли размокла многꙑими питии бѹдеть: то трьниѥ истиноѭ родить: вьсѧ своꙗ зълꙑꙗ мꙑсли: не тъчиѭ же се: нъ и творить ѹпиваѭщааго сѧ: отъ безѹмьнꙑхъ порѹганиѭ: отъ мѹдрꙑхъ же плаканиѭ: Ноѥ бо рече: б҃жиѥ ѱаниѥ: мѫжъ правьдьнъ пи вино: и ѹпи сѧ: и лежааше нагъ: и не ꙗко пиꙗничивъ бѣ правьдьникъ: нъ не обꙑклъ виньнааго питиꙗ: и отъ безѹмьнаго же хама посмиꙗнъ бꙑсть: отъ мѹдрѫѭ же сн҃овѹ покръвенъ: Бѣжимъ ѹбо братиѥ: пьꙗньствьнааго бѣса: да не порѹгани имь бѫдемъ: нъ паче трѣзвлениѥмъ сѧ ѹтврьдимъ: да бѫдеть цѣлъ ѹтрьнии члв҃къ съ владꙑчънимь: / Ꙗкоже и притъчъникъ заповѣдаѥть г҃лѧ: не бѫди винопиицѧ: вьсѧ бо пиꙗницѧ обнищаѥть: И па(к): комѹ лютѣ и комѫ млъва: комѹ сѹди: и комѫ скарѣдиꙗ 16d и пьрѧ: комѫ съкрѹшениꙗ въ тъще: комѹ сини очи: не прѣбꙑваѭщиимъ ли въ винѣ: не назираѭщиимъ ли къде пирове бꙑваѭть: И прирече: не ѹпиваите сѧ виномь: нъ бесѣдѹите члв҃комъ правьдьномъ: и инъ рече: въ винѣ не мѹжаи сѧ: многꙑ бо погѹби вино: И па(к): иже ѥсть слащъ въ съньмищихъ винѹ: въ своихъ тврьдьхъ оставить досаждениѥ: И па(к): не бѹди винопиицѧ: не пользѹѥть бо безѹмьнѹмѹ пища: И па(к): неистовьно и дадительно пиꙗньство: вьсь же примѣшаꙗи сѧ сихъ: не бѹдеть мѫдръ: И про(к) ѡсие: о древльниїхъ людехъ: вина и пиꙗньства пожидеть ср҃це людии моихъ: Исаиа же окаꙗѩ· въ винѣ прѣбꙑваѭщаꙗ гл҃ааше: лютѣ квасъ гонѧщиимъ: жидѹщиимъ вечера: вино бо ꙗ съжъжеть: И па(к): прѣльщени сѫть: И иоиль такожде въпиѥть: истрѣзвѣите ѹпиваѭщии сѧ отъ вина ихъ: плачите и рꙑдаите сѧ вьси: пиѭщии вино въ пиꙗньство: плакати сѧ и рꙑдати повелѣно ѥсть винопитиꙗ любителемъ: въ истинѹ бо лихотьнꙑихъ чл҃къ ѥсть пиꙗньство: и обльщенꙑихъ Ꙗкоже и їѡвъ на етерꙑ молѧ сѧ рече да заблѹдѧть: ꙗко пиꙗнꙑи: и хотѧщии чистѣ пожити сего ошаваѭть сѧ: и по правѹмѹ пѫти безблазньнѣ ходѧть: Слꙑшаще ап҃ла гл҃ѫща: не ѹпиваите сѧ виномь: въ немьже ѥсть не сп҃сениѥ: И па(к): пиꙗница цср҃ства бж҃иꙗ не наслѣдѧть: И питаѭщиꙗ сѧ въдовицѧ жива ѹмрѣ: И прирече: сего ради не бѹдѣте безѹмьни: нъ разѹмѣите чъто ѥсть волѧ бж҃иꙗ: вьси бо стѹдовьнии врѣди: отъ пиꙗньства възницѧѭть: Ꙗкоже и дв҃дъ рече: нощъ просвѣщениѥ въ пищи моѥи: сирѣчъ· нощъ бѣ о мънѣ окаанѣмь: и не разѹмѣахъ: пищѫ· нощъ именѹꙗ: ибо мракъ и тьма ѥсть винопитиѥ: ѹпиваѭщии бо сѧ· нощиѭ ѹпиваѭть сѧ по ап҃лѹ: написаниѥ бо ѥже о лотовѹ дъщерѹ: волеѭ прѣминѹ: г҃ь же приизвѣщаꙗ прѣждереченаꙗ: вьсѣмъ заповѣдаѥть г҃лѧ: блюдѣте сѧ еда отѧгъчѧѭть ср҃ца ваша обѣданиѥмь: И пиꙗньствомь: и печѧльми житиисками: томѹ слава въ вѣкꙑ вѣкомъ АМИН

ΛΟΓΟΣ Εʹ. Περὶ μέθης. HOMILIA V. De ebrietate Μέθη πλείω τῆς ἀδηφαγίας βαρυτέρα ὑπάρχει, καὶ πάνυ ἀπηγέρευται παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ. Καὶ γὰρ ἀθέμιτόν ἐστι ταύτῃ ἐναβρύνεσθαι, ὥς τινες κοσμόφρονες, ἐν τῷ οἰνοῦσθαι αὐτοὺς, καυχῶνται. Ἡ γὰρ οἰνοφλυγία οὐδὲν ἕτερον παρέχει, ἢ ἔκττασιν νοὸς καὶ πενίαν. Καὶ τὸ σῶμα ἐξίτηλον καὶ χαῦνον ἀπεργάζεται. Καλὸν οὖν καὶ ἀπόδεκτόν ἐστι διὰ τὴν ἀσθένειαν τοῦ σώματος ὀλίγῳ οἴνῳ κεχρῆσθαι. Ὄν τρόπον γὰρ ἡ γῆ συμμέτρῳ μὲν ὄμβρῳ ἀρδευομένη, καθαρὸν τὸ εἰς αὐτὴν σπέρμα καταβαλλόμενον μετὰ προσθήκης ἀνίησιν, ὑπὸ πολλῶν δὲ ὄμβρων μεθυσκομένη ἀκάνθας φέρει καὶ τριβόλους μόνον· οὕτω καὶ ἡ γῆ τῆς καρδίας, ἐὰν συμμέτρως τῷ οἴνῳ χρώμεθα, καθαρὰ τὰ φυσικὰ αὐτῆς ἀναδίδωσι σπέρματα. Ἐὰν δὲ διάβροχος ὑπὸ πολυποσίας γένηται, ἀκάνθας ὄντως φέρει τοὺς ἅπαντας αὐτῆς λογισμούς. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ποιεῖ τὸν μεθύοντα παρὰ μὲν τῶν ἀφρόνων γελᾶσθαι· παρὰ δὲ τῶν φρονίμων πενθεῖσθαι. Νῶς γὰρ, φησὶν ἡ θεία Γραφή, ἀνὴρ δίκαιος, ἔπιεν οἶνον, καὶ ἐμεθύσθη, καὶ ἔκειτο γυμνὸς, καὶ οὐχ ὅτι πάροινος ἦν ὁ δίκαιος, ἀλλʼ ἄπειρος τῆς τοῦ οἴνου χρήσεως, καὶ παρὰ μὲν τοῦ ἄφρονος Χὰμ ἐγελάσθη, παρὰ δὲ τῶν φρονίμων υἱῶν ἐσκεπάσθη. Φύγωμεν οὖν, ἀδελφοί, τὸν τῆς μέθης δαίμονα, ἵνα μὴ καταγελασθῶμεν ὑπʼ αὐτοῦ, ἀλλὰ μᾶλλον τῇ νήψει ἑαυτοὺς ἀσφαλιτώμεθα, ἵνα γένηται ἄρτιος ἄνθρωπος σὺν τῷ ἡγεμονικῷ· ὡς καὶ ὁ Παροιμιαστής ἐντέλλεται λέγων· Μὴ ἴσθι οἱνοπότης· πᾶς γὰρ μέθυσος πτωχεύει. Καὶ πάλιν, Τίνι οὐαὶ, καὶ τίνι θόρυβος; τίνι κρίσεις, καὶ τίν ἀηδία καὶ λέσχαι; τίνι συντρίμματα διὰ κενῆς; τίνων πελιδνοὶ οἱ ὀφθαλμοί; οὐ τῶν ἐγχρονιζόντων ἐν οἴνοις; οὐ τῶν κατασκοπουμένων ποῦ πότοι γίνονται; Καὶ ἐπάγει· Μή μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἀλλ’ ὁμιλεῖτε ἀνθρώποις δικαίος. Καὶ ἄλλος φησίν· Ἐν οἴνῳ μὲ ἀνδρίζου· πολλοὺς γὰρ ἀπώλεσεν οἶνος. Καὶ πάλιν· Ὅς ἐστιν ἡδὺς ἐν οἴνων διατριβαῖς, ἐν τοῖς ἑαυτοῦ ὀχυρώμασι καταλείψει ἀτιμίαν. Καὶ πάλιν· Μή ἔσθι οἰνοπότης· οὐ γὰρ συμφέρει ἄφρονι τρυφή. Καὶ πάλιν· Ἀκόλαστον καὶ ὑβριστικὸν, μέθη· πας δὲ ὁ μιγνύμενος τούτοις, οὐκ ἔσται σοφός. Καὶ ὁ προφήτης Οσηὲ, περὶ τοῦ παλαιοῦ λαοῦ· Οἶνον καὶ μέθυσμα ἐδέξατο καρδία λαοῦ μου. Καὶ ὁ Ησαΐας ταλανίζων τοὺς ἐν οἴνῳ χρονίζοντας, ἔλεγεν· «Ούαὶ οἱ ἐγειρόμενοι πρωΐ, καὶ οἱ σίκερα διώκοντες, οἱ μένοντες τὸ ὀψέ. Ὁ γὰρ οἶνος αὐτοὺς συγκαύσει. Καὶ πάλιν· Πεπλανημένοι εἰσὶν ἀπὸ τῆς μέθης τοῦ οἴνου, ὡς αὐτὸς καὶ Ἰωὴλ βοᾷ· Ἐκνήψατε οἱ μεθύοντες ἐξ οἴνου αὐτῶν, κλαύσατε καὶ θρηνήσατε πάντες οἱ πίνοντες οἶνον εἰς μέθην. Κλαίειν καὶ θρηνεῖν προστέτακται τοῖς τῆς οἰνοφλυγίας ἐρασταῖς. Καὶ γὰρ ἀληθῶς τῶν αἰσχίστων ἀνθρώπων ἐστὶν ἡ μέθη, καὶ πεπλανημένων, ὡς ὁ Ἰὼβ ὑπὸ τινων κατεχόμενος, φησί· Πλανηθείησαν ὡς μετθύων. Οἱ δὲ σεμνῶς βουλόμενοι πολιτεύεσθαι, καὶ τῇ εὐθείᾳ ὁδῷ ἀπλανῶς βαδίζουσι, ἀκούοντες τοῦ Ἀποστόλου, λέγοντος· Μή μεθύσκεσθε οἴνῳ ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία. Καὶ πάλιν· Μέθυσοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσιν. Καὶ τὸ, Ἡ σπαταλῶσα χήρα, ζῶσα τέθνηκεν. Καὶ ἐπάγει· Διὰ τοῦτο μὴ γίνεσθε ἄφρονες, ἀλλὰ συνίετε τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Πάντα γὰρ τὰ αἰσχρὰ πάθη ἐκ τῆς μέθης ἀναφύονται· ὡς καὶ Δαβίδ φησιν· Νὺξ φωτισμός, ἐν τῇ τρυφῇ μου, τουτέστι· Νὺξ ἦν περὶ ἐμὲ τὸν δείλαιον, καὶ ἠγνόουν, τὴν τρυφὴν νύκτα ὀνομάζων. Καὶ γὰρ ἀχλὺς καὶ σκότος τοῖς μεθύουσι, κατὰ τὸν Ἀπόστολον. Τὴν γὰρ περὶ τῶν θυγατέρων τοῦ Λὼτ ἱστορίαν ἑκὼν ὑπερβήσομαι. Ὁ Κύριος ἐπιβεβαιῶν τὰ προκείμενα, πᾶσιν ἐντέλλεται λέγων· Βλέπετε μὴ βαρυνθῶσιν αἱ καρδίαι ὑμῶν ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθη. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν,